زمستان سال ۱۴۰۴، شرکت فرین زعفران بهدیس با هدف حفاظت و بهبود وضعیت سلامت درختان فضای سبز شهری مشهد، اقدام به اجرای طرح اندود کاری محافظ تنه درختانِ آسیبپذیر نمود. این برنامه علمی و اجرایی با بهرهگیری از اصول علمی علوم باغبانی و محیطزیست شهری طراحی شد تا درختان شهری در برابر تنشهای محیطی زمستانی از جمله سرمازدگی، تابش شدید آفتاب زمستانی، ترکیدگی پوست تنه، نفوذ عوامل بیماریزا و خسارت حاصل از چرخههای منفی درجه حرارت محافظت گردند.
در این طرح، از اندودهای استانداردی شامل ترکیبات ضدعفونیکننده، بازدارنده اشعه ماوراءبنفش و مواد کمکگیر حرارتی استفاده شد. این اندودها با هدف ایجاد لایه حفاظتی بر روی پوست تنه و تقویت مقاومت فیزیولوژیک گیاهان کاربرد یافتند. مراحل اجرایی طرح شامل:
۱- شناسایی و اولویتبندی درختان نیازمند مداخله (بر اساس سن، گونه، وضعیت سلامت و محل قرارگیری در فضای سبز).
۲- تمیزکاری سطح تنه از خزه، جلبک و آثار آفتهای قبلی بهمنظور افزایش چسبندگی اندود.
۳- تهیه و اعمال اندود حفاظتی با ضخامت یکنواخت در بخشهای پایینی و میانی تنه.
۴- نظارت علمی و ثبت دادهها درباره وضعیت سلامت درختان در دوره پس از اجرا.
مطالعات میدانی و یادداشتهای ثبتشده نشان میدهد که درختانی که تحت تیمار قرار گرفتهاند نسبت به درختان کنترل نشده، از لحاظ کاهش ترک خوردگی پوست، آلودگیهای قارچی و خسارت آفات و افزایش طول عمر، پایداری و کیفیت اکولوژیک درختان شهری عملکرد بهتری داشتهاند. این نتایج اولیه با توجه به دادههای مشاهدهای و مقایسههای مرتبط با شاخصهای سلامت گیاهی، اهمیت کنترل تنشهای محیطی در فضای سبز شهری را بیش از پیش روشن میسازد.
اجرای این طرح در زمستان سال ۱۴۰۴ توسط شرکت فرین زعفران بهدیس، نمونهای از اهتمام به مدیریت علمی فضای سبز شهری و بهکارگیری روشهای پیشگیرانه در حفظ درختان شهری در شرایط اقلیمی خشک و نیمهخشک مشهد بوده است. ادامه این برنامه و توسعه آن در سالهای آتی میتواند گامی موثر در مسیر حفاظت پایدار از سرمایه های سبز شهری باشد.
